Colosseum weetjes: 16 verrassende feiten over het beroemdste bouwwerk van Rome

Het Colosseum staat vol verrassende weetjes die de meeste bezoekers niet kennen. Dit reusachtige amfitheater in Rome is veel meer dan een oude ruïne: het heeft een rijke en soms schokkende geschiedenis die nog altijd fasineert. Hieronder vind je de opvallendste feiten op een rij.

Het Colosseum bood plaats aan maar liefst 80.000 mensen

Het Colosseum had een capaciteit van naar schatting 50.000 tot 80.000 toeschouwers. Dat is vergelijkbaar met een groot modern voetbalstadion. De Romeinen waren daar slim op ingericht: het gebouw telde 80 ingangen, zodat het publiek het stadion in korte tijd kon betreden en verlaten. Elke ingang was genummerd en elke bezoeker had een toegangstoken met een sectienummer, net zoals een modern kaartje.

Gebouwd met behulp van joodse slaven

De bouw begon rond 70 na Christus, onder keizer Vespasianus. Een van de opvallendste weetjes over het Colosseum is dat de bouw voor een groot deel werd uitgevoerd door joodse slaven. Zij waren gevangenen die naar Rome waren gebracht na de verwoesting van Jeruzalem in datzelfde jaar. Naar schatting werkten er tienduizenden mensen aan het bouwproject, waaronder ook vrije arbeiders en gespecialiseerde ambachtslieden.

De echte naam is niet “Colosseum”

De officiële naam van het gebouw is Flavisch Amfitheater (Amphitheatrum Flavium), vernoemd naar de Flavische keizersdynastie die het liet bouwen. De naam “Colosseum” kwam later en is waarschijnlijk afgeleid van een gigantisch standbeeld in de buurt: de Colossus van Nero, een bronzen beeld van ruim 30 meter hoog dat vlak naast het amfitheater stond.

De bouw duurde slechts tien jaar

Gezien de omvang is het bijna ongelooflijk: de bouw van het Colosseum duurde maar tien jaar, van circa 70 tot 80 na Christus. Keizer Titus opende het stadion in het jaar 80 met feestelijkheden die honderd dagen duurden. Daarbij kwamen naar verluidt duizenden dieren en honderden gladiatoren aan hun einde.

Colosseum weetjes over de arena zelf

De vloer van de arena was bedekt met zand, wat in het Latijn “harena” heet, en dat is precies waar ons woord “arena” vandaan komt. Onder de vloer bevond zich een uitgebreid netwerk van tunnels en kamers, de zogenaamde hypogeum. Hier werden gladiatoren, dieren en rekwisieten klaargehouden voor de shows. Via liften en valluiken konden ze plotseling op de arena verschijnen, wat voor spectaculaire effecten zorgde.

Meer dan alleen gladiatorengevechten

Gladiatorengevechten zijn het bekendste onderdeel van de Colosseum-geschiedenis, maar er vonden ook andere spektakels plaats. Denk aan dierenjachten (venationes), waarbij exotische dieren zoals leeuwen, olifanten en neushoorns tegen elkaar of tegen mensen vochten. In de vroegste jaren van het Colosseum werden de arena en de ondergrondse gangen zelfs deels onder water gezet voor nagespeelde zeeslagen, de zogenaamde naumachiae, al discussiëren historici nog over hoe dit precies werkte.

Het Colosseum heeft eeuwenlang als steengroeve gediend

Na de val van het Romeinse Rijk raakte het Colosseum in verval. In de middeleeuwen werd het gebouw niet beschermd maar juist gebruikt als bouwmateriaal. Stenen, marmer en metalen sluitpennen werden eruit gesloopt en hergebruikt voor andere bouwwerken in Rome, waaronder de Sint-Pietersbasiliek. Naar schatting is meer dan tweederde van het originele materiaal verdwenen.

Het is een van de populairste toeristische trekpleisters ter wereld

Het Colosseum trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Voor de coronapandemie kwamen er naar schatting zo’n 7 miljoen mensen per jaar. Daarmee is het een van de drukst bezochte monumenten ter wereld. Tickets zijn populair en het is sterk aan te raden ze van tevoren te boeken om lange rijen te vermijden.

De doodstraf op het podium: mythe of werkelijkheid?

Het bekende beeld van een keizer die met zijn duim omhoog of omlaag beslist over het lot van een gladiator, is grotendeels een romantische verzinsel uit de negentiende-eeuwse kunst. Historische bronnen zijn onduidelijk over precies welk gebaar wat betekende. Wat wel vaststaat: lang niet elke verliezende gladiator stierf in de arena. Gladiatoren waren duur in opleiding en onderhoud, en werden bij een waardige strijd soms gespaard.

Of je nu op bezoek gaat of gewoon nieuwsgierig bent: de weetjes over het Colosseum laten zien hoe doordacht en ambitieus het Romeinse Rijk was. Van de slimme ingangslogistiek tot de verborgen tunnels onder de arena, elk detail vertelt een eigen verhaal over één van de meest bijzondere bouwwerken uit de geschiedenis.