Weetjes over de mol: 15 verrassende feiten over dit kleine graafbeest

De mol is een van de meest fascinerende zoogdieren die je in Nederland tegenkomt, ook al zie je het dier zelf bijna nooit. Weetjes over de mol laten zien hoe bijzonder dit beest eigenlijk is: van zijn razendsnel graafgedrag tot zijn unieke lichaamsbouw. Hieronder vind je de meest opvallende feiten op een rij.

Weetjes over de mol: de meest verrassende feiten

Een mol is klein, blind én doof voor wat er boven de grond gebeurt, maar ondergronds is hij een ware overlevingskampioen. Zijn lichaam is volledig aangepast op een leven in de grond. Zo heeft hij geen uitstekende oren, liggen zijn ogen diep verscholen onder de vacht, en wijzen zijn krachtige voorpoten naar buiten, perfect voor het graven.

• Een mol heeft een territorium van 400 tot 2.500 vierkante meter. Alle molshopen in jouw tuin zijn dus hoogstwaarschijnlijk het werk van één en hetzelfde dier.
• Mollen kunnen tot wel vijf meter per uur graven. Een volledig tunnelsysteem van tientallen meters wordt in één dag aangelegd.
• Ze eten voornamelijk regenwormen, maar ook insectenlarven, slakken en soms muizen staan op het menu.
• Een mol eet elke dag ruwweg zijn eigen lichaamsgewicht aan voedsel. Dat is zo’n 40 tot 50 gram per dag voor een volwassen dier.
• Mollen slaan levende regenwormen op als wintervoorraad. Ze bijten de worm in de kop, waardoor hij verlamd raakt maar blijft leven. Zo is het voedsel altijd vers.
• Ze zijn geen echte winterslapers. Mollen blijven actief het hele jaar door, ook in de winter, zij het iets minder intensief.
• Een mol heeft extra dik bloed. Zijn bloed bevat meer hemoglobine dan dat van de meeste andere zoogdieren, waardoor hij beter omkan met de lage zuurstofniveaus diep in de grond.
• De vacht van een mol staat rechtop in plaats van met een vaste ligrichting. Daardoor kan hij even makkelijk achteruit als vooruit bewegen in zijn tunnel.
• Mollen zijn nagenoeg blind. Ze kunnen licht en donker onderscheiden, maar echte beelden zien ze niet.
• Ze gebruiken hun snuit als een uiterst gevoelig tastorgaan. Met speciale zintuigcellen (de Eimer-orgaantjes) voelen ze trillingen en bewegingen in de grond.
• Een mol leeft gemiddeld drie tot vijf jaar in het wild.
• Vrouwtjesmollen krijgen één keer per jaar een nest van twee tot zeven jongen, meestal in het voorjaar.
• Mollen zijn eenzelvig buiten het paarseizoen. Ontmoet een mol een andere mol in zijn tunnel, dan volgt al snel een gevecht.
• De mol is een beschermde diersoort in Nederland. Je mag hem niet vangen, doden of zijn gangen verstoren zonder ontheffing.
• Molshopen zijn geen willekeurige hopen aarde. De mol duwt de overtollige grond omhoog via een verticale schacht, waarna de kenmerkende heuvel ontstaat.

Waarom zie je de mol zelf zo zelden?

De mol brengt bijna zijn hele leven ondergronds door. Hij komt alleen aan het oppervlak als hij een nieuw territorium verkent, als zijn gangen beschadigd zijn, of als jonge mollen op zoek gaan naar een eigen plek. Dat gebeurt vaker dan je denkt, maar altijd kort en ongericht. Katten en roofvogels grijpen die momenten graag aan.

Interessant is dat de mol helemaal niet stinkt voor mensen, maar voor veel roofdieren onaantrekkelijk smaakt. Dat beschermt hem gedeeltelijk. Toch is de torenvalk een van zijn voornaamste belagers, samen met de wezel en de buizerd.

Wat doet de mol voor jouw tuin?

Mollen worden door tuiniers vaak gezien als plaagdier, maar het beeld is genuanceerder. Enerzijds richten hun tunnels schade aan bij plantenwortels en grasvelden. Anderzijds luchten ze de grond, verbeteren ze de drainage en eten ze schadelijke insectenlarven op, zoals die van de engerling. Een mol in je tuin is in zekere zin een teken van gezonde, wormrijke grond.

Wil je mollen weren zonder ze te schaden? Trillingen werken soms licht afschrikwekkend, net als sterke geuren zoals kattenkeutels of mollen-werend plantenmateriaal zoals keizerskroon. Honderd procent effectief zijn die middelen niet, maar ze zijn wel diervriendelijk en legaal.

De mol is klein en onopvallend, maar zijn leven onder de grond is allesbehalve saai. Wie eenmaal deze weetjes over de mol kent, kijkt anders aan tegen die heuvelrij in het gazon, namelijk als het bewijs van een druk en efficiënt minigraafmachientje op slechts een handvol centimeter diepte.