Islam weetjes: 15 verrassende feiten over de islam en moslims

De islam kent veel meer fascinerende details dan de meeste mensen weten. Of je nu nieuwsgierig bent naar de geschiedenis, de cultuur of de dagelijkse praktijk: er zijn genoeg islam weetjes die je verrassen. Hieronder vind je een overzicht van opvallende en weinig bekende feiten.

Verrassende islam weetjes die weinig mensen kennen

De islam is met naar schatting 1,9 miljard gelovigen wereldwijd (schatting rond 2024) de grootste religie na het christendom. Maar achter die grote getallen schuilen allerlei interessante details die je normaal niet tegenkomt in een geschiedenisles.

• Robin Hood had mogelijk een islamitische connectie. Er bestaat een theorie dat de figuur van Robin Hood gebaseerd is op Raoul ibn Hud, een voormalige kruisvaarder die zich bekeerde tot de islam na de kruistochten. Eenmaal teruggekeerd in Engeland zou hij in opstand zijn gekomen tegen corrupte edelen. Stichting Bekeerling beschrijft hem als een ex-kruisvaarder die na zijn bekering begon te rebelleren tegen onrecht.
• De islam erkent Jezus als profeet. Jezus (Isa in het Arabisch) wordt in de islam gezien als een belangrijk profeet, maar niet als de Zoon van God. Hij wordt beschreven als een van de grootste profeten vóór Mohammed.
• Arabisch is de liturgische taal, maar de meeste moslims spreken het niet als moedertaal. Verreweg de meeste moslims wonen in landen als Indonesië, Pakistan, Bangladesh en India, waar Arabisch geen dagelijkse taal is. Toch bidden alle moslims in het Arabisch.
• De islam verbiedt niet alleen varkensvlees, maar ook bloed en alcohol. De voedingsregels (halal) gaan verder dan alleen het vermijden van varken. Ook dieren die niet op de juiste manier geslacht zijn, zijn verboden.
• Vrijdag is de heilige dag, niet de rustdag. Anders dan de sabbat in het jodendom of de zondag in het christendom, is vrijdag in de islam geen volledige rustdag. Moslims komen samen voor het vrijdaggebed (salat al-jumu’ah), maar mogen daarna gewoon doorwerken.

Feiten over de vijf zuilen van de islam

De islam is opgebouwd rond vijf verplichtingen die elke moslim hoort na te leven. Dit zijn de zogenaamde vijf zuilen:

• Shahada: de geloofsbelijdenis (“Er is geen god dan Allah, en Mohammed is zijn profeet”).
• Salat: vijf keer per dag bidden, op vaste tijden.
• Zakat: verplichte liefdadigheid, doorgaans 2,5% van het spaargeld per jaar aan mensen in nood.
• Sawm: vasten tijdens de ramadan, de negende maand van de islamitische kalender.
• Hadj: de bedevaart naar Mekka, verplicht voor elke moslim die het lichamelijk en financieel kan.

Minder bekend is dat de islamitische kalender een maankalender is van 354 of 355 dagen. Daardoor verschuift de ramadan elk jaar ongeveer elf dagen ten opzichte van de westerse kalender. In een periode van ongeveer 33 jaar doorloopt de ramadan alle seizoenen.

Weetjes over de geschiedenis van de islam

De islam begon in de zevende eeuw in het huidige Saudi-Arabië. De profeet Mohammed ontving de eerste openbaringen rond het jaar 610 na Christus. Binnen honderd jaar na zijn dood in 632 had de islam zich verspreid van Spanje tot aan de grenzen van China.

Tijdens de middeleeuwen was de islamitische wereld wetenschappelijk ver vooruit op Europa. Islamitische geleerden bewaarden en vertaalden werken van de Griekse oudheid en deden zelf baanbrekend werk in de wiskunde, astronomie, geneeskunde en filosofie. Woorden als algebra (van het Arabische “al-jabr”), algoritme en alcohol hebben allemaal een Arabische oorsprong.

De stad Bagdad was in de negende en tiende eeuw het culturele en wetenschappelijke centrum van de wereld, met het Huis der Wijsheid als beroemde bibliotheek en onderzoeksinstelling.

Kleine islam weetjes die je verbazen

• De Kaäba in Mekka, het heiligste bouwwerk in de islam, heeft in zijn muur een zwarte steen ingemetseld die moslims als heilig beschouwen. De oorsprong van die steen is onbekend; sommige geologen vermoeden dat het een meteoriet is.
• De islamitische begroeting “As-salamu alaykum” betekent letterlijk “Vrede zij met u”. Moslims gebruiken deze begroeting over de hele wereld, ongeacht de taal die ze spreken.
• Moslims bidden niet in de richting van Mekka zelf, maar in de richting van de Kaäba die in de Grote Moskee van Mekka staat. Deze richting heet de qibla.
• De islamitische maankalender begint niet in het jaar nul, maar telt vanaf de hidjra: de uittocht van Mohammed van Mekka naar Medina in 622 na Christus. Het islamitische jaar 1445 begon in 2023.
• In de islam zijn profeten onzondig. Moslims geloven dat alle profeten, van Adam tot Mohammed, beschermd waren tegen het bewust begaan van zonden.

Veelgestelde vragen over islam weetjes

Hoeveel profeten erkent de islam?
De islamitische traditie noemt 25 profeten bij naam in de Koran, maar moslims geloven dat God in de loop van de geschiedenis 124.000 profeten heeft gestuurd. Mohammed geldt als de laatste en de “zegel der profeten”.

Is de Koran in één keer neergedaald?
Nee. Moslims geloven dat de Koran in stukken werd geopenbaard aan Mohammed over een periode van ongeveer 23 jaar, van 610 tot zijn dood in 632. De verzen werden daarna verzameld in één boek.

Wat betekent “insjallah”?
Het Arabische woord “insjallah” betekent “als God het wil”. Moslims gebruiken het wanneer ze spreken over toekomstige plannen, om aan te geven dat alles afhankelijk is van Gods wil.

Zijn alle moslims Arabisch?
Nee. Slechts een kleine minderheid van de moslims wereldwijd is Arabisch. De meeste moslims wonen in Azië. Indonesië heeft de grootste moslimbevolking ter wereld.

Deze weetjes over de islam laten zien hoe rijk en gevarieerd deze religie is. Van de wetenschappelijke erfenis tot de dagelijkse gebedspraktijk: de islam heeft de wereldgeschiedenis en -cultuur diepgaand beïnvloed, op manieren die je misschien niet altijd direct ziet.