Machu Picchu weetjes: 13 verrassende feiten over de Inca-stad

Machu Picchu zit vol verrassingen. Zo is de beroemde Inca-stad veel minder oud dan veel mensen denken, werd ze decennialang door de buitenwereld vergeten en weten wetenschappers tot op de dag van vandaag niet precies waarvoor ze diende. Hieronder vind je de meest opvallende weetjes over Machu Picchu, van de bouw tot de bijzondere ligging.

Machu Picchu is niet zo oud als je denkt

De meeste mensen associëren Machu Picchu met een oeroud verleden, maar dat klopt maar ten dele. De stad werd vermoedelijk gebouwd rond het midden van de vijftiende eeuw, ergens tussen 1450 en 1460. Dat maakt haar minder dan 600 jaar oud. Ter vergelijking: de Egyptische piramides zijn ruim vierduizend jaar oud. De Inca’s bouwden Machu Picchu dus in een periode die in Europa samenviel met de late middeleeuwen.

Wat de stad extra bijzonder maakt, is hoe kort ze eigenlijk in gebruik was. Aan het einde van de vijftiende en het begin van de zestiende eeuw veroverden de Spanjaarden grote delen van Zuid-Amerika. Machu Picchu werd rond die tijd verlaten, waarschijnlijk zonder dat de Spanjaarden haar ooit gevonden hebben. De stad bleef daarna eeuwenlang onbekend bij de westerse wereld.

Ontdekt in 1911 door een Amerikaan

Voor de lokale bevolking in Peru was Machu Picchu nooit echt verdwenen, maar internationaal raakte ze volledig in vergetelheid. Dat veranderde op 24 juli 1911, toen de Amerikaanse historicus en ontdekkingsreiziger Hiram Bingham III de ruïnes bezocht. Hij werd geleid door een lokale boer. Bingham maakte de vindplaats wereldwijd bekend via de National Geographic Society en zorgde zo voor de internationale aandacht die Machu Picchu tot op vandaag trekt.

Werelderfgoed én een van de zeven nieuwe wereldwonderen

Machu Picchu draagt twee prestigieuze titels. In 1983 erkende UNESCO de site als Werelderfgoed. In 2007 werd de stad bovendien gekozen tot een van de zeven nieuwe wereldwonderen, na een wereldwijde stemming waarbij honderden miljoenen mensen hun stem uitbrachten. Machu Picchu staat daarmee op dezelfde lijst als de Chinese Muur, het Colosseum in Rome en de Taj Mahal in India.

De Inca’s bouwden zonder mortel of ijzer

Een van de meest indrukwekkende Machu Picchu weetjes gaat over de bouwwijze. De Inca’s gebruikten geen mortel om de stenen aan elkaar te verbinden en hadden ook geen ijzeren gereedschap. Ze kapten de stenen zo precies dat ze perfect op elkaar sloten, een techniek die Ashlar-metselwerk heet. De stenen passen zo nauwkeurig in elkaar dat er geen mes tussen past. Dat dit al eeuwen standhoudt, inclusief aardbevingen, zegt veel over het vakmanschap van de Inca-bouwers.

De stenen zelf werden niet van ver aangevoerd. Wetenschappers gaan ervan uit dat het bouwmateriaal grotendeels afkomstig is van de berg waarop de stad staat. Toch moesten de blokken over steile hellingen verplaatst worden, waarschijnlijk met behulp van grote groepen arbeiders en ingenieuze hefconstructies.

Niemand weet precies waarvoor de stad diende

Tot op heden bestaat er geen wetenschappelijke consensus over het precieze doel van Machu Picchu. De meest gangbare theorie is dat het een koninklijk landgoed was van de Inca-heerser Pachacuti. Anderen denken aan een religieuze of ceremoniële functie, gezien de ligging nabij heilige bergtoppen en de aanwezigheid van tempels en altaren. Waarschijnlijk combineerde de stad meerdere functies: woonplek voor de elite, religieus centrum en bestuurlijk knooppunt.

De naam betekent “oude berg”

Machu Picchu is Quechua, de taal van de Inca’s, en betekent simpelweg “oude berg”. De stad ligt op een bergrug tussen twee pieken: Machu Picchu (“oude berg”) en Huayna Picchu (“jonge berg”). Die tweede berg zie je op vrijwel elke foto van de ruïnes op de achtergrond. Bezoekers kunnen met een vergunning ook Huayna Picchu beklimmen, al is dat pad vrij steil en smal.

De ligging op 2.430 meter maakt het bijzonder

Machu Picchu ligt op een hoogte van ongeveer 2.430 meter boven zeeniveau, in het Andesgebergte van Peru. Dat klinkt hoog, maar vergeleken met veel andere Inca-steden is dit eigenlijk relatief laag. Desondanks krijgen sommige bezoekers last van hoogteziekte, zeker als ze direct vanuit Cusco komen. Cusco zelf ligt op zo’n 3.400 meter, nog een stuk hoger. Het aanraden van een acclimatisatiedag in Cusco is dan ook gangbaar advies voor reizigers.

De ligging zorgt ook voor een bijzonder microklimaat. De stad ligt op de grens van het Amazonegebied, wat voor regelmatige mist en een weelderige omgeving zorgt. Die combinatie van berglandschap en tropische plantengroei maakt het gebied ecologisch uniek.

Bezoekers en toerisme: populair én kwetsbaar

Machu Picchu trekt jaarlijks enorm veel bezoekers. Om de site te beschermen, zijn de bezoekersaantallen aan strikte limieten gebonden. Je hebt een vooraf gekocht ticket nodig met een vaste tijdslot; gewoon op de dag zelf aankomen en een kaartje kopen is niet meer mogelijk. De Peruaanse overheid heeft de toegangsregels de afgelopen jaren meerdere keren aangescherpt om overbelasting van de ruïnes te voorkomen.

De populairste route naar Machu Picchu is de Inca Trail, een meerdaagse trektocht van circa 43 kilometer door het Andesgebergte. Ook voor die route is een vergunning vereist, en die zijn vaak maanden van tevoren uitverkocht. Wie niet wil wandelen, kan de bus of trein nemen vanuit het nabijgelegen plaatsje Aguas Calientes.

Nog meer opvallende Machu Picchu weetjes

• De stad telt meer dan tweehonderd gebouwen, waaronder tempels, opslagplaatsen, woonhuizen en waterkanalen.
• Het watervoorzieningssysteem van de Inca’s werkt in delen nog steeds: bronwater stroomt via historische stenen kanalen door de ruïnes.
• Er zijn drie belangrijke heilige stenen in Machu Picchu: de Intihuatana (een astronomische steen), de Tempel van de Zon en de Kamer van de drie vensters.
• Lama’s lopen vrijelijk door de ruïnes en zijn inmiddels een vertrouwd gezicht voor bezoekers.
• Machu Picchu ligt in gevaar door bodemerosie en het toenemende toerisme. UNESCO heeft Peru meerdere keren opgeroepen tot betere bescherming van de site.

Machu Picchu blijft een bijzondere plek, juist omdat er zoveel vragen over onbeantwoord zijn. De combinatie van een indrukwekkende bouwwijze, een raadselachtig verleden en een spectaculaire ligging maakt de stad uniek. Als je er ooit naartoe gaat: boek je ticket ruim van tevoren en plan een dag in Cusco om te acclimatiseren. Dan haal je er het meeste uit.