Eekhoorn weetjes: 13 verrassende feiten over deze behendig dier

De eekhoorn is veel meer dan een vlug beestje dat door bomen klimt. Er zijn tal van verrassende eekhoorn weetjes die de meeste mensen niet kennen, zoals dat hij prima kan zwemmen, nesten bouwt zoals een vogel en een echte liefhebber is van truffels. Hieronder vind je de leukste en meest opmerkelijke feiten over dit populaire bosdier op een rij.

Wat de eekhoorn allemaal kan: meer dan klimmen alleen

Klimmen en springen zijn de bekendste vaardigheden van de eekhoorn, maar zijn lichaam is voor nog veel meer in de wieg gelegd. Een eekhoorn kan tot wel tien keer zijn eigen lichaamslengte ver springen, en dat zonder aanloopje. Zijn klauwen zijn daarvoor gebogen en scherp, zodat hij grip houdt op gladde boomschors.

Wat veel mensen verbaast: de eekhoorn kan ook zwemmen. Dat doet hij niet voor zijn plezier, maar als dat nodig is om een rivier of sloot over te steken. Zijn pluimstaart fungeert daarbij als roer. Diezelfde staart heeft trouwens meer functies: hij gebruikt hem ook als paraplu bij regen, als deken in de kou en als evenwichtsbalk tijdens het springen.

De eekhoorn kan zijn enkels volledig omdraaien. Hierdoor kan hij kopje-onder aan een boomstam omlaag klimmen, wat de meeste andere klimdieren niet kunnen. Zo is hij even snel op weg naar beneden als naar boven.

Weetjes over het voedsel van de eekhoorn

De eekhoorn staat bekend als noten- en zadenliefhebber, maar zijn smaak is veel gevarieerder. Hij eet ook paddenstoelen, waaronder truffels, een ware delicatesse. Hoe hij ondergrondse truffels opsnuffelt, is niet volledig opgehelderd, maar zijn neus is bijzonder goed ontwikkeld.

Eekhoorns leggen voedselvoorraden aan voor de winter. Ze begraven noten en zaden verspreid over een groot gebied, soms wel honderden verstopplaatsen per seizoen. Ze hebben een uitstekend ruimtelijk geheugen en vinden het grootste deel later terug, zelfs onder een laag sneeuw. Toch vergeten ze een deel, en juist die vergeten noten ontkiemen en groeien uit tot nieuwe bomen. De eekhoorn is zo, zonder het te weten, een echte boomplanter.

Naast plantaardig voedsel eet de eekhoorn soms ook insecten, eieren of jonge vogels als de kans zich voordoet. Hij is dus geen strikte planteneters, maar een opportunist.

Nesten, slaap en voortplanting

De eekhoorn bouwt zijn eigen nest, een zogenoemde kobel. Dat is een bolvormig nest van takjes, blaadjes en mos, hoog in de boom en goed verstopt. Het ziet er van buiten rommelig uit, maar vanbinnen is het warm en comfortabel gevoerd. Eekhoorns bouwen vaak meerdere nesten in hun territorium, zodat ze kunnen wisselen als een nest te vol zit met vlooien of andere parasieten.

Anders dan veel mensen denken, houdt de eekhoorn geen echte winterslaap. Hij wordt wel minder actief en verblijft meer in zijn nest, maar hij slaapt niet de hele winter door. Op mildere dagen gaat hij gewoon op pad om zijn verstopte voorraden op te zoeken.

Een eekhoorn is al jong geslachtsrijp, en in goede jaren kan een vrouwtje twee keer per jaar jongen krijgen. Een worp telt gemiddeld drie tot vijf jongen. De jongen worden blind en zonder vacht geboren en blijven zo’n tien weken bij de moeder.

Bijzondere zintuigen en gedrag

De ogen van de eekhoorn zitten aan de zijkanten van zijn hoofd. Dat geeft hem een breed gezichtsveld, handig om roofdieren tijdig te spotten. Zijn gehoor en reukzin zijn ook scherp. Als een eekhoorn gevaar ruikt of hoort, slaat hij alarm met een reeks snelle, harde roepen die andere eekhoorns in de buurt waarschuwen.

Eekhoorns zijn solitaire dieren. Ze dulden soortgenoten in hun buurt, maar trekken niet in groepen op. Toch communiceren ze actief via geluiden en staartbewegingen. Een snel zwiepende staart betekent onrust of irritatie.

Nog een opvallend feitje: eekhoorns kunnen hun lichaamsgewicht in voedsel per dag eten als ze de kans krijgen. Dat klinkt overdreven, maar in de herfst is voedsel opslaan in hun lichaam en in de grond letterlijk overleven.

Feiten over de rode eekhoorn in Nederland

In Nederland leeft de rode eekhoorn (Sciurus vulgaris), de enige eekhoornsoort die hier van nature voorkomt. Hij heeft een roodbruine tot donkerbruine vacht die per seizoen van tint kan wisselen. In de zomer is hij feller rood, in de winter donkerder en dikker van vacht. De pluizige oorpluimen die hij in de winter draagt, zijn een van zijn opvallendste kenmerken.

De rode eekhoorn staat in Nederland onder druk door verlies van leefgebied en door de oprukkende grijze eekhoorn, een invasieve soort die van oorsprong uit Noord-Amerika komt. De grijze eekhoorn is groter, eet meer en draagt een virus bij zich waar hij zelf niet ziek van wordt, maar waar de rode eekhoorn wél aan kan sterven. In Nederland is de grijze eekhoorn (nog) zeldzaam, maar in landen als het Verenigd Koninkrijk heeft hij de rode eekhoorn al grotendeels verdrongen.

De eekhoorn is dus veel meer dan een schattig dier in het park. Hij is een behendig zwemmer, een verrassend gevarieerde eter, een vakkundige nestenbouwer en zelfs een onbewuste bosbeheerder. Wie hem de volgende keer in een park of bos tegenkomt, kijkt vast met andere ogen naar dit kleine maar opmerkelijke dier.