Titanic weetjes: 15 verrassende feiten over het beroemdste schip ter wereld

De Titanic zonk in de nacht van 14 op 15 april 1912, maar de fascinatie ervoor is nooit weggegaan. Er zijn genoeg titanic weetjes die zelfs de meeste kenners zullen verrassen, van een roman die het ongeluk voorspelde tot de werkelijke aantallen slachtoffers en overlevenden. Hieronder vind je de meest opvallende feiten, zo concreet mogelijk op een rij.

Het schip dat nooit “onzinkbaar” heette

Veel mensen denken dat de rederij White Star Line de Titanic aanprees als onzinkbaar. Dat is een hardnekkig misverstand. Het vakblad The Shipbuilder schreef in 1911 dat het schip “nagenoeg onzinkbaar” was door het systeem van waterdichte schotten. Dat citaat groeide in de pers uit tot de absolute claim “onzinkbaar”, maar White Star Line zelf gebruikte die term nooit officieel in reclames.

De Titanic had 16 waterdichte compartimenten in de romp. Het ontwerp was zo berekend dat het schip kon blijven drijven als maximaal vier compartimenten volliepen. Bij de aanvaring met de ijsberg liepen er vijf vol. Dat was het verschil tussen overleven en zinken.

De roman die de ramp voorspelde

Een van de bekendste titanic weetjes gaat over het boek Futility, or the Wreck of the Titan, geschreven door Morgan Robertson en gepubliceerd in 1898, veertien jaar voor de ramp. Het fictieve schip in dat boek heet de Titan, werd ook beschreven als onzinkbaar, had een vergelijkbare lengte en tonnemaat als de Titanic, en verging na een botsing met een ijsberg in april in de Noord-Atlantische Oceaan. Toeval of niet, het boek wordt tot op de dag van vandaag aangehaald als een van de meest opvallende toevalstreffers in de literatuurgeschiedenis.

Cijfers over opvarenden en slachtoffers

Aan boord bevonden zich bij het vertrek uit Southampton op 10 april 1912 naar schatting 2.224 mensen, passagiers en bemanning samen. Van hen overleefden er ongeveer 710 de ramp. Dat betekent dat ruim 1.500 mensen omkwamen. De verdeling over de klassen was schrijnend ongelijk: van de eerste klasse overleefde een aanzienlijk groter deel dan van de derde klasse. Passagiers in de derde klasse hadden minder toegang tot de reddingsboten en kenden de indeling van het schip nauwelijks.

Er waren 20 reddingsboten aan boord. Die hadden in theorie ruimte voor 1.178 mensen. Dat was al te weinig voor iedereen, maar ze vertrokken ook nog eens bijna allemaal halfvol. De eerste reddingsboot die te water ging had plek voor 65 mensen en verliet het schip met slechts 28 opvarenden.

De temperatuur van het water

Het water in de Noord-Atlantische Oceaan had op de nacht van de ramp een temperatuur van ongeveer min 2 graden Celsius. Bij zulke temperaturen verliest een mens zonder bescherming binnen 15 tot 30 minuten het bewustzijn. De meeste slachtoffers die in het water terechtkwamen, stierven dan ook aan onderkoeling, niet aan verdrinking. Dat verklaart waarom veel lichamen later drijvend werden aangetroffen.

Muziek tot het einde

Het orkest van de Titanic speelde door tot kort voor het schip zonk. Er bestaan verschillende versies over welk lied als laatste werd gespeeld. Het meest geciteerde is het protestant lied “Nearer, My God, to Thee”, maar andere getuigen noemden het wals-stuk “Songe d’Automne”. De muzikanten overleefden de ramp geen van allen. Hun doorzettingsvermogen wordt tot op de dag van vandaag herdacht als een van de meest aangrijpende details van de ramp.

De ijsberg die niet te stoppen was

Het schip ontving op 14 april 1912 meerdere ijsbergwaarschuwingen via de telegraaf. Minimaal zes andere schepen hadden die dag al gewaarschuwd voor ijs in dat deel van de oceaan. De Titanic voer toch op hoge snelheid, rond de 22 knopen (ongeveer 40 kilometer per uur). De ijsberg werd door uitkijkwacht Frederick Fleet om 23:40 uur gesignaleerd. Vanwege de snelheid was er onvoldoende tijd om tijdig uit te wijken. Er waren ook geen verrekijkers beschikbaar voor de uitkijk, omdat de sleutel van het kijkerkastje per ongeluk achterbleef in Southampton.

Bijzondere weetjes die minder bekend zijn

• De Titanic was het tweede schip van drie zusterschepen. De andere twee waren de RMS Olympic en de HMHS Britannic.
• De romp van de Titanic was meer dan 269 meter lang, vergelijkbaar met twee en een halve voetbalveld achter elkaar.
• Aan boord werkten 900 bemanningsleden. Velen van hen waren stokersarbeiders die in de machinekamers werkten en nauwelijks kans hadden te ontsnappen.
• Het wrak van de Titanic werd pas in 1985 ontdekt door een team onder leiding van oceanograaf Robert Ballard, op een diepte van ongeveer 3.800 meter.
• Het wrak ligt in twee grote stukken op de zeebodem. Die breuk vond hoogstwaarschijnlijk al voor het volledig zinken plaats.
• Er zijn meer dan 5.500 voorwerpen geborgen van het wrak. Die bevinden zich in musea over de hele wereld.
• De Titanic had een eigen zwembad, een squashbaan en een Turkse badruimte aan boord, exclusief bestemd voor de eerste klas.

Veelgestelde vragen over titanic weetjes

Hoeveel kostte een kaartje voor de Titanic?
Een eersteklasticket voor de overtocht kostte naar schatting het equivalent van duizenden euro’s in huidige munteenheid. Een derdeklasticket was betaalbaar voor arbeidsmigranten: naar schatting omgerekend rond de 150 tot 200 euro in hedendaagse waarde.

Zijn er nog overlevenden van de Titanic?
De laatste bekende overlevende was Millvina Dean, die als baby van twee maanden aan boord was. Zij overleed in 2009. Er zijn geen overlevenden meer in leven.

Hoe lang duurde het voordat de Titanic zonk?
Vanaf de aanvaring tot het volledig zinken duurde het precies 2 uur en 40 minuten. Het schip verdween om 2:20 uur in de nacht van 15 april 1912 onder water.

Was de Titanic het grootste schip ter wereld?
Op het moment van bouwen was de Titanic een van de grootste schepen ooit gebouwd, samen met haar zusterschip Olympic. Ze waren niet absoluut het grootste in alle maten, maar behoorden duidelijk tot de grootste passagiersschepen van die tijd.

De ramp met de Titanic heeft de internationale scheepvaartveiligheid voorgoed veranderd. In 1914 werd het SOLAS-verdrag ingevoerd, dat rederijen verplichte voldoende reddingsboten voor alle opvarenden aan boord te hebben. Die regelgeving geldt tot op de dag van vandaag. Dat is misschien wel het meest tastbare weetje: uit de ergste scheepsramp aller tijden kwamen de regels voort die sindsdien miljoenen levens hebben beschermd.