Weetjes over China: 15 verrassende feiten die je nog niet wist

China zit vol verrassingen. Het land is 231 keer groter dan Nederland, telt meer dan 1,4 miljard inwoners en produceert elk jaar zo’n 80 miljard paar chopsticks. Maar achter die bekende grote getallen schuilen nog veel meer opmerkelijke feiten. Hieronder vind je de meest opvallende weetjes over China, van geografie en geschiedenis tot eten en uitvindingen.

Grootte en geografie: een land als een continent

China is het op drie na grootste land ter wereld, na Rusland, Canada en de Verenigde Staten. Toch voelt het voor veel mensen groter aan, en dat heeft een reden. Het land beslaat negen verschillende tijdzones geografisch gezien, maar officieel hanteert China er maar één: Beijing-tijd. Dat betekent dat de zon in het westen van het land soms pas om elf uur ’s ochtends opkomt.

China grenst aan veertien andere landen, meer dan welk ander land ter wereld ook. In het westen liggen de Himalaya en het Tibetaans Plateau, in het noorden de Gobiwoestijn, en in het oosten en zuidoosten een lange kustlijn langs de Stille Oceaan. Die enorme verscheidenheid aan landschappen maakt het land geografisch gezien uniek.

Uitvindingen die de wereld veranderden

Vier van de belangrijkste uitvindingen in de menselijke geschiedenis komen uit China: papier, de boekdrukkunst, buskruit en het kompas. Papier werd al rond 105 na Christus uitgevonden door Cai Lun, een hofambtenaar. De boekdrukkunst volgde eeuwen later, ruim voor Gutenberg zijn drukpers in Europa maakte. Buskruit werd dan weer toevallig ontdekt door alchemisten die op zoek waren naar een levenselixir.

Ook zijde komt uit China. Meer dan tweeduizend jaar lang was China het enige land dat wist hoe je zijde maakte van zijderupsen. Het recept was streng geheimgehouden. Op het smokkelen van zijderupsen of zijdezaden stond in die tijd de doodstraf.

Bevolking en taal: geen “één Chinees”

China heeft niet één taal, maar tientallen. Mandarijn (Putonghua) is de officiële taal en wordt door de meeste mensen verstaan, maar er zijn ook grote groepen die Kantonees, Shanghainese, Hakka of een van de vele andere dialecten spreken. Sommige dialecten zijn zo verschillend dat twee Chinezen uit andere regio’s elkaar gewoonweg niet verstaan in de gesproken taal. Het schrift verbindt hen wel: Chinese karakters zijn voor alle dialecten grotendeels hetzelfde.

Van de 56 officieel erkende etnische groepen in China vormt de Han-Chinese bevolking verreweg de grootste groep. De overige 55 groepen, zoals de Tibetanen, Oeigoeren en Zhuang, hebben elk hun eigen cultuur, taal en tradities.

Eetcultuur en voedsel: meer dan dim sum

China produceert elk jaar naar schatting 80 miljard paar wegwerpchopsticks. Dat zijn er zo veel dat er serieuze zorgen zijn over de bomenkap die daarvoor nodig is. Inmiddels stimuleert de Chinese overheid het gebruik van herbruikbare chopsticks.

In China is thee geen drankje, het is een cultuur. China is de bakermat van thee. De legende wil dat keizer Shennong thee ontdekte rond 2737 voor Christus, toen er toevallig theeblaadjes in zijn kokende water vielen. Of dat precies zo ging weet niemand, maar dat China de oudste theetraditie ter wereld heeft, staat buiten kijf.

Wat veel mensen ook verrast: gelukskoekjes (fortune cookies) zijn geen Chinees product. Ze werden in het begin van de twintigste eeuw uitgevonden in Californië, waarschijnlijk door Japanse of Chinese immigranten voor het Amerikaanse publiek. In China zelf kent bijna niemand ze.

Geschiedenis en cultuur: duizenden jaren in één land

De Chinese beschaving is een van de oudste ter wereld. De geschiedenis gaat terug tot minstens de Shang-dynastie, zo’n 3.500 jaar geleden. De Chinese Muur, een van de meest iconische bouwwerken op aarde, werd door opeenvolgende dynastieën gebouwd over een periode van meer dan tweeduizend jaar. De totale lengte van alle muursecties samen wordt geschat op meer dan 21.000 kilometer.

Het Chinese nieuwjaar (ook wel Chinees Nieuwjaar of Lente Festival genoemd) is het grootste feest van het jaar. Het valt op een andere datum dan 1 januari, omdat het gebaseerd is op de maankalender. Tijdens de feestdagen vindt ’s werelds grootste jaarlijkse volksverhuizing plaats: honderden miljoenen mensen reizen naar huis om het feest met familie te vieren.

Economie en productie: de fabriek van de wereld

China is de grootste exporteur ter wereld en de op één na grootste economie, na de Verenigde Staten. Een groot deel van de elektronische apparaten, kleding en speelgoed die je dagelijks gebruikt, is gemaakt in China. Het land produceert meer dan de helft van het staal en het cement in de wereld.

China heeft ook het grootste hogesnelheidsspoornetwerk ter wereld. De hogesnelheidstreinen verbinden steden op duizenden kilometers van elkaar in een paar uur. Het netwerk is in relatief korte tijd uitgegroeid tot het langste en drukste ter wereld.

Bijzondere gewoonten en symbolen

De kleur rood staat in China voor geluk en voorspoed, niet voor gevaar. Rode enveloppen met geld erin (hongbao) zijn een traditioneel cadeau bij verjaardagen, bruiloften en het Chinese nieuwjaar. Tegenwoordig sturen mensen hongbao ook digitaal via apps.

Het getal vier wordt in China als ongelukkig beschouwd, omdat het woord voor vier (sì) op het woord voor dood (sǐ) lijkt. In veel gebouwen ontbreekt een vierde verdieping, vergelijkbaar met hoe in westerse landen het getal dertien soms wordt overgeslagen.

Panda’s zijn officieel eigendom van de Chinese staat, ook als ze in een buitenlandse dierentuin verblijven. Dierentuinen lenen de dieren van China en betalen daar jaarlijks een fors bedrag voor. Als er in het buitenland een pandababy geboren wordt, gaat die uiteindelijk terug naar China.

China is een land vol contrasten en verrassingen. Of je nu geïnteresseerd bent in geschiedenis, eten, geografie of dagelijkse gewoonten, er valt altijd wel een nieuw weetje te ontdekken over dit enorme en oude land.